Pixels, PPI en DPI

 
Pixels, PPI en DPI… Deze begrippen geven vaak verwarring. In dit blogartikel zal ik de begrippen uitleggen en het hopelijk voor iedereen duidelijk maken.

Pixels
Een pixel is eigenlijk niets anders dan 1 klein vierkant stipje. Heel veel stipjes bij elkaar geven een beeld. Wanneer er weinig pixels zijn, dan is het beeld niet zo prettig om naar te kijken. Digitaal resulteert dat namelijk in een hele kleine afbeelding en afgedrukt op normaal formaat krijg je een blokkerig beeld te zien. Denk maar eens terug aan de foto’s die je kon maken met de eerste digitale camera’s…
Wanneer er echter genoeg pixels aanwezig zijn, dan zien wij digitaal een grote afbeelding en afgedrukt een mooi egaal, vloeiend beeld. Jullie merken waarschijnlijk al dat ik verschil aangeef tussen een digitale foto en een afdruk. Waarom daar verschil tussen zit, zal ik dadelijk uitleggen.
 

Zichtbare pixels
Blokkerig beeld waarbij ieder vierkantje 1 pixel is.

PPI
PPI staat voor Pixels Per Inch. Dit geeft weer hoeveel pixels zich bevinden op 1 enkele inch (1 inch = 2,54 cm).

DPI
DPI staat voor Dots Per Inch. De term DPI heeft officieel met inkten te maken. Bij het drukproces worden er van oudsher 4 inkten (CMYK) gebruikt. Die inkten worden vervolgens met elkaar gemengd om de juiste kleur te krijgen. Dus om 1 pixel in de juiste kleur te krijgen, zijn meerdere dots nodig. Wanneer je bij de eigenschappen van een printer gaat kijken, dan zie je vaak waarden van 1200 DPI of meer staan. 1200 DPI houdt in dat er 1200 dots aanwezig zijn per inch. Wanneer er met zo’n printer een afdruk met 300 PPI wordt afgedrukt, dus 300 pixels per inch, leert een eenvoudig rekensommetje ons dat elke pixelkleur bij de afdruk wordt gecreëerd door 16 dots.
(1200 x 1200) / (300 x 300) = 16

De praktijk
In de praktijk wordt alles wat ingewikkelder doordat de term DPI meestal foutief gebruikt wordt, wanneer er eigenlijk PPI bedoeld wordt. En dan is er ook nog het verschil tussen een digitale foto en een afgedrukte foto…

Een digitale foto
Een digitale foto wordt zichtbaar gemaakt op een beeldscherm. Dit beeldscherm kan je monitor zijn, maar ook bijvoorbeeld het lcd-scherm van je telefoon. Elk beeldscherm heeft zijn eigen resolutie, het aantal PPI. Dit aantal staat vast in de hardware en dat kun je niet hardwarematig wijzigen. Stel een beeldscherm heeft een resolutie van 100 PPI, dan wordt een digitale foto met 900 pixels aan de langste zijde – 9 inch lang. Het aantal PPI van het digitale bestand heeft hier helemaal niets mee te maken. Sterker nog een digitale foto hééft helemaal geen PPI! En dat is iets dat vaak moeilijk te begrijpen is. Temeer daar er wel wordt gesproken van een standaard voor web-afbeeldingen van 72 PPI. Deze standaard zie je zelfs terug als je in Photoshop voor de optie “Save for web” kiest. Toch is het echt fictief, want als je die 72 PPI wijzigt in bijvoorbeeld 300 PPI of zelfs 300.000 PPI (zonder dat je het aantal pixels aan de langste zijde gaat wijzigen!) wordt de foto exact even groot (namelijk 9 inch in het voorbeeld van een beeldscherm met een resolutie van 100 PPI) weergegeven op je beeldscherm, want het aantal PPI van je scherm verandert immers niet mee.
Waarom zou je dan überhaupt nog het aantal PPI invullen bij een digitale foto? Simpel, omdat er nu eenmaal een vakje is waar een waarde moet staan.

Een afgedrukte foto
Een afgedrukte foto heeft wel een eigen resolutie, want een afdruk heeft zijn eigen afmetingen. Je kan een foto klein (bijvoorbeeld 15 x 10 cm) afdrukken of juist vrij groot (bijvoorbeeld 90 x 60 cm).
Bij een afdruk is het aantal PPI erg belangrijk. Met weinig PPI kregen we immers het blokkerige beeld! Toch is dat maar een halve waarheid. De afstand van de afdruk tot de kijker speelt namelijk ook een grote rol. Een kleine afdruk van 15 x 10 cm bekijk je van heel dichtbij, maar een grote afdruk sta je van veel verder weg te bekijken. Door die afstand zien we de blokvorming veel minder snel!
Voor een “normale” maat afdrukken, wordt meestal 300 PPI gevraagd, maar voor een behoorlijke vergroting, is meestal 150 PPI al genoeg en soms zelfs nog minder.

Stel je hebt een digitaal bestand van 4500 x 3000 pixels. Wanneer je dit bestand wilt afdrukken met 300 PPI, dan krijgt je afdruk het formaat 4500 / 300 = 15 inch bij 3000 / 300 = 10 inch. Zou je hier echter kiezen voor een afdruk met 150 PPI, dan wordt de afdruk 4500 / 150 = 600 bij 3000 / 150 = 20 inch (ik gebruik hier de maateenheid “inch”, aangezien PPI ook per inch is, ondanks dat we het normaal over centimeters hebben). Uit deze getallenvoorbeelden kun je afleiden dat hoe kleiner het aantal PPI is, hoe groter (maar ook hoe blokkeriger) de afbeelding wordt (bij een gelijkblijvend aantal pixels). Ook kun je hieruit afleiden dat een pixel bij een afdruk dus geen vaste maat heeft. Hij wordt groter of kleiner al naar gelang het aantal PPI.

Nu we hebben vastgesteld dat met weinig PPI de afdrukkwaliteit naar beneden gaat, wordt het opeens ook duidelijker waarom er een standaard is voor web-afbeeldingen van 72 PPI. Worden deze afbeeldingen namelijk gedownload, dan zijn ze nooit in een goede kwaliteit op groot formaat af te drukken. In deze standaard zit dus een stukje bescherming van de auteur.

Pixels berekenen
Soms wil je een foto afdrukken in een goede kwaliteit van bijvoorbeeld 300 PPI, maar heb je pixels tekort om dit daadwerkelijk voor elkaar te krijgen in de afmeting die jij zou willen. Ik ga om dit uit te leggen nog even uit van een digitale foto van 4500 x 3000 pixels. Met 300 PPI konden we een afmeting krijgen van 15 x 10 inch. Willen we echter een afdruk hebben van 30 x 20 inch, dan kregen we of een resolutie van 150 DPI of moeten we een mogelijkheid bedenken om het aantal pixels per zijde te verdubbelen. Die laatste optie bestaat! Photoshop heeft de mogelijkheid om extra pixels te berekenen. Photoshop kan dit zelfs op verschillende manieren doen. Eén van deze methodes is bicubisch en dat is ook gelijk de methode die ik hier altijd voor gebruik. Het enige dat je hier voor hoeft te doen, is het vinkje aanzetten bij “Nieuwe pixels berekenen”.

Hieronder zie je het bovenstaande getallenvoorbeeld ingevuld in Photoshop terug:
 

Voorbeeld-PPI-1
 
Voorbeeld-PPI-2 
 
Voorbeeld-PPI-3

Ik hoop dat dit het allemaal wat duidelijker maakt, maar mocht je nog vragen hebben, mail mij gerust, want ik weet dat dit best een ingewikkelde materie is!

Door: Ellen Reus

www.wolves-fotografie.nl
www.komfotograferen.nl

 

© Wolves fotografie / KOM FOTOGRAFEREN

 

Klik hier om naar de top van de pagina te gaan.